Succesvol Emigreren naar Duitsland
Verschenen op 1 september 2026, dus volledig up to date!
Succesvol emigreren naar Duitsland is voor iedereen die serieus nadenkt over wonen in Duitsland, maar vastloopt in regels, keuzes en onzekerheden. Emigreren klinkt aantrekkelijk. De uitvoering is vaak complex. Dit boek (met maar liefst 346 pagina’s) helpt je om overzicht te krijgen en fouten te voorkomen.
- Woning huren/kopen
- Inkomen krijgen/behouden
- Zorg veilig stellen
- Belasting regelen
Ieder jaar vertrekken enkele duizenden Nederlanders naar Duitsland. Een veel grotere groep twijfelt nog. Ze willen wel, maar weten niet waar te beginnen. Precies voor hen is dit handboek geschreven. Helder, praktisch, zonder onnodige beloftes.
Je wordt eerst uitgedaagd om stil te staan bij je emigratieplannen. Waarom wil je naar Duitsland, wat verwacht je ervan, en ben jij, samen met je eventuele partner, geschikt voor deze stap. Die zelfreflectie voorkomt teleurstellingen later.
Daarna krijg je grip op de praktijk. Wonen, werken, ondernemen, geldzaken, belastingen, zorg, papierwerk. Alles komt aan bod, stap voor stap uitgelegd en logisch opgebouwd. Geen losse flarden informatie, maar samenhang.
De auteurs gebruiken voorbeelden en ervaringen van Nederlanders die al in Duitsland wonen. Wat werkte en wat niet en wat jij daarvan kunt leren. Ook emigreren met kinderen krijgt ruime aandacht, inclusief onderwijs en gezinsleven.
Handige checklists (- kopen, – huren, – vertrek, – aankomst) begeleiden je bij alles wat je moet regelen. Zo houd je overzicht en weet je zeker dat je niets vergeet.
Dit boek is geen inspiratieverhaal, maar een praktische oplossing voor een concreet probleem. Je wilt emigreren, maar je wilt het goed doen.
Succesvol emigreren naar Duitsland is een onmisbaar hulpmiddel voor iedereen die van plannen maken naar daadwerkelijk emigreren naar Duitsland wil gaan.
INHOUDSOPGAVE
Voorwoord.......................................................................................11
Inleiding.......................................................................................... 13
Vormen van emigreren............................................................... 15
Wat is emigreren eigenlijk?....................................................................15
Semigreren......................................................................................................17
Remigreren.................................................................................................... 18
De fases van het emigratieproces.......................................... 21
De fase van dromen en oriënteren.....................................................21
De fase van een plan maken, afwegen en besluiten................22
De fase van voorbereiden en regelen...............................................23
De fase van afscheid nemen en vertrekken..................................23
De fase van aankomen en aarden......................................................24
Fase 1 - Dromen en oriënteren................................................27
Waarom wil ik eigenlijk weg uit Nederland................................ 27
Wat zijn GEEN goede redenen om te emigreren?......................29
Ben ik uit het juiste hout gesneden?...............................................30
Is je relatie emigratieproof?..................................................................32
Staar je niet direct blind op het land van je dromen..............36
Hoe goed ken jij Duitsland?..................................................... 39
De geografie van Duitsland...................................................................39
De geschiedenis...........................................................................................47
De Duitse taal...............................................................................................50
De religie.........................................................................................................52
De staatsinrichting.....................................................................................53
De bestuurlijke indeling..........................................................................55
Duitse steden................................................................................................56
De bevolkingsopbouw..............................................................................59
Het klimaat in Duitsland........................................................................ 61
Betalen in Duitsland..................................................................................62
De Duitse economie..................................................................................63
Het toerisme................................................................................................66
Duitse feestdagen...................................................................................... 68
- 6 -
Vervoer naar en in Duitsland...............................................................70
Regionale en culturele diversiteit...................................................... 72
Waarom juist Duitsland?........................................................... 79
Definitief of niet?.......................................................................................80
10 redenen om naar Duitsland te emigreren............................... 81
Zaken die je kunnen storen in Duitsland......................................87
Waar wonen de meeste Nederlanders in Duitsland?..............90
Wil je in de buurt van Nederlanders wonen?.............................91
Emigreren met kinderen........................................................... 93
Ruim de tijd nemen..................................................................................93
De nieuwe school.......................................................................................95
De Nederlandse taal bijhouden..........................................................96
Het onderwijssysteem in Duitsland..................................................97
De verschillende schoolsoorten in Duitsland............................ 100
Fase 2 - Een plan maken, afwegen en besluiten..............107
EEN BASISPLAN MAKEN.........................................................................107
Persoonlijke motivatie...........................................................................108
De bestemming...........................................................................................110
De geplande duur van je avontuur...................................................111
Een woning huren of kopen?..............................................................112
Inkomen genereren..................................................................................113
Startkapitaal.................................................................................................116
School voor de kinderen........................................................................121
De Duitse taal..............................................................................................122
Contact met de achterblijvers............................................................123
Streefdatum..................................................................................................123
DE AFWEGING MAKEN........................................................................... 124
Hoelang mag je ongeregistreerd in Duitsland verblijven?...127
Fase 3 - Voorbereiden en regelen.....................................................135
Checklist emigreren.................................................................................135
Checklist - Regelen vooraf...................................................................136
ZAKEN DIE (RUIM) VOORAF GEREGELD MOETEN WORDEN..... 128
Taal leren......................................................................................................140
Cursussen..............................................................................................140
Woordenschat......................................................................................141
Woning en hypotheek.............................................................................141
De huurwoning...................................................................................141
De koopwoning.................................................................................. 142
- 7 -
Aftrekken hypotheekrente............................................................ 143
Koopwoning verhuren.................................................................... 143
Een woning zoeken in Duitsland..............................................144
Huren of kopen in Duitsland......................................................146
Een Duits belastingnummer aanvragen.........................................147
Huidige werkkring...................................................................................148
In loondienst........................................................................................148
Zelfstandig ondernemer.................................................................148
Belasting........................................................................................................149
Woonland..............................................................................................149
Buitenlands belastingplichtig.......................................................151
Conserverende aanslag....................................................................151
Het M-biljet...........................................................................................151
Belastingafhandeling voor ondernemers...............................152
Correspondentieadres..................................................................... 154
Inboedel en verhuizer............................................................................ 154
Inventarislijst....................................................................................... 154
Offertes aanvragen............................................................................155
Douanevereisten................................................................................156
Uitkeringen...................................................................................................157
Uitkeringen die mee mogen.........................................................157
Medische zaken..........................................................................................157
Volksverzekeringen.................................................................................. 158
Vrijwillig bijverzekeren AOW en ANW...................................159
Pensioen........................................................................................................160
Een Duits pensioen...........................................................................160
Pensioen uit twee landen..............................................................161
Belasting over je Nederlandse AOW en pensioen.............162
Zorgverzekering........................................................................................163
Tijdelijke zorgverzekering afsluiten..................................166
Huisdieren....................................................................................................166
Verzekeringen............................................................................................. 167
Reisverzekering..................................................................................168
Levensverzekering.............................................................................168
Uitvaartverzekering.........................................................................168
Aansprakelijkheidsverzekering...................................................168
Arbeidsongeschiktheidsverzekering.........................................170
Rechtsbijstandsverzekering..........................................................170
Inboedel/opstalverzekering...........................................................172
Autoverzekering..................................................................................173
Fietsverzekering..................................................................................173
Opzeggen lidmaatschappen.................................................................174
- 8 -
Onderwijs......................................................................................................174
School zoeken......................................................................................174
De huidige school.............................................................................. 176
Schulden........................................................................................................ 176
Belastingschulden...............................................................................177
BKR.............................................................................................................177
Auto..................................................................................................................177
Bankzaken....................................................................................................179
Telefoon, internet, tv...............................................................................180
Documenten.................................................................................................181
Diploma’s legaliseren........................................................................181
Statusverklaring diploma.............................................................. 182
Paspoort en id-kaart........................................................................ 182
Pasfoto’s..................................................................................................182
Huwelijksakte/scheidingsakte.................................................... 182
Geboorte-akte...................................................................................... 183
Verzekeringsbewijs........................................................................... 183
Kopieën................................................................................................... 183
Erfrecht.......................................................................................................... 183
Contactenlijst en post............................................................................184
Diversen......................................................................................................... 185
Een woning huren in Duitsland......................................................... 187
1. Introductie tot de Duitse huurmarkt........................................188
2. Een woning vinden in Duitsland.................................................189
3. Huurprijzen en bijkomende kosten...........................................190
4. Type verhuurders in Duitsland.....................................................193
5. Bezichtiging en onderhandeling...................................................193
6. Het huurcontract in Duitsland.....................................................196
7. Registratie en huurbetalingen......................................................200
8. Borg, garanties en betalingen.......................................................200
9. Nuts, internet en gemeenschappelijke kosten.....................201
10. Veelgemaakte fouten en oplichting voorkomen.............. 203
11. Onderhoud, reparaties en conflictbehandeling..................204
12. Opzeggen van je huurcontrract................................................. 205
Een woning kopen in Duitsland.......................................................209
1. Oriëntatie en onderzoek...................................................................210
2. Het inschakelen van een (aankoop)makelaar........................212
3. Bezichtigingen........................................................................................213
4. Steuernummer, bankrekening en formaliteiten...................217
5. Juridische en technische controle................................................217
- 9 -
6. Bod en onderhandelingen...............................................................219
7. Ondertekening van het koopcontract...................................... 220
8. Financiering............................................................................................222
9. Eigendomsoverdracht........................................................................224
10. Registratie in het Grundbuch (Kadaster)...............................226
11. Belastingen en kosten.......................................................................227
Fase 4 - Afscheid nemen en vertrekken......................................233
Afscheidsfeestje?.......................................................................................234
Kinderen.................................................................................................234
Uitschrijven gemeente...........................................................................236
BRP en RNI............................................................................................236
Fase 5 - Aankomen en aarden............................................................239
Nog een checklist.....................................................................................239
Checklist - Regelen in Duitsland......................................................240
Een nieuwe woning.................................................................................242
Aansluiten nutsvoorzieningen....................................................242
Registratie van je verblijf..................................................................... 246
Werk zoeken...............................................................................................247
Een eigen onderneming beginnen...................................................252
Bankrekening openen.............................................................................254
Taal leren......................................................................................................255
Onderwijs.....................................................................................................256
Verzekeren...................................................................................................256
Medisch.........................................................................................................256
Auto.................................................................................................................258
Telefoon.........................................................................................................259
Sociaal............................................................................................................260
WENNEN IN JE NIEUWE OMGEVING.............................................261
Duitse sociale gebruiken en gewoonten...............................262
Uiteindelijk volgt gewenning......................................................263
OMGAAN MET HEIMWEE......................................................................267
DE BALANS OPMAKEN...........................................................................268
REMIGREREN...............................................................................................270
Reverse culture shock.....................................................................270
Nawoord..............................................................................................................271
Bijlagen
Dossier Zorg en zorgverzekeringen in Duitsland.........................275
Dossier Een eigen onderneming in Duitsland................................293
Alfabetische woordenlijst Duitse termen................................. 331
